नेतृत्व कौशल्य

Leadership Skill – 

“कल्पना सत्यात उतरविण्यासाठी स्वतःच्या क्षमतांवर विश्वास ठेवा”

          नेतृत्व कौशल्य एकमेकांना अधिक सामर्थ्यवान बनवणारे कर्मचारी जोडणे, कोणत्याही भूमिकेसाठी किंवा प्रकल्पासाठी योग्य व्यक्तीची निवड कशी करावी याचे वास्तविक ज्ञान असणारा  कुशल आणि सामर्थ्यशाली नेतृत्वगुण प्रदान करणारे व्यक्तित्व म्हणजे कार्यसंघ नेता होय. उद्योग छोटा असो किंवा मोठा, कार्यसंघ (Team work) हा तुमच्या व्यवसायाला यशस्वी होण्याकरता खूप महत्वाचा घटक आहे आणि त्या कार्यसंघाचा एक नेता (Group leader) असतो ,कार्यसंघाचा नेता हा त्या उद्योगाच्या होणाऱ्या प्रगतीला किंवा अधोगतीला कारणीभूत असतो.
         आज आपण बघणार आहे की, एक चांगला कार्य संघ नेता कसा असायला हवा. त्याआधी आपण बघूया संघ म्हणजे काय? आणि त्याचे महत्त्व.

  संघ म्हणजे एखाद्या कामासाठी तयार केलेला कुशल किंवा अकुशल कर्मचाऱ्यांचा गट होय . एखाद्या संघाचे कर्मचारी उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या नियोजित कार्याला सहयोग करतात. प्रत्येक सदस्य संघाला योगदान देण्यासाठी जबाबदार असतो आणि संपूर्ण सदस्य संघाच्या यशासाठी किंवा अपयशासाठी जबाबदार असतो

     आज आपण जाणून घेऊया ७ महत्त्वाच्या चरणात एक चांगला संघ नेता कसा बनतो.तुम्हाला जर एक चांगला संघ नेता व्हायचे असेल, तर अशी काही मूलतत्त्वे आहेत, ज्यांचा वापर करून तुम्ही एक जबाबदार आणि कर्तृत्वान संघ नेता बनू शकता. जे खालील प्रमाणे आहेत.

१) आपली कार्यसंघ नेतृत्वशैली जाणून घ्या. (Know Your Team Leadership Style)

              पहिला टप्पा म्हणजे आत्म-मूल्यांकन करणे होय. आपल्या कार्यसंघाच्या गरजांचा विचार करण्यापूर्वी आपण आपल्या सामर्थ्य व कमतरताबद्दल विचार करा. आपल्याला संघासोबत कशा प्रकारे उत्कृष्ट संवाद साधता येईल याचा विचार करा. आपण अंतर्मुख किंवा बहिर्मुख आहात की, नाही याचा विचार करा. स्वत: ला विचारा की, आपल्या उद्योगासाठी नक्की काय हवे आहे. आणि आपल्या कार्यसंघाच्या नेतृत्व शैलीचे मूळ चित्र एकत्र करण्याचा प्रयत्न करा.
            चांगल्या कार्य संघाच्या व्यवस्थापनाचा विचार करण्यासाठी काही दिवस घालविण्याची आवश्यकता आहे, जे तुम्हाला चांगले ओळखतात, अशा लोकांशी बोलण्याची आणि आपल्या कार्यसंघाच्या नेतृत्त्वाच्या शैलीबद्दल स्पष्ट दृष्टिकोन (Clear vision of your team leadership) कागदावर लिहिण्याची तुम्हाला आवश्यकता आहे.

२. प्रभावी कार्यसंघ नेतृत्व पुढाकार घेण्यासाठी वेळ देतात.(Effective Team Leaders Make Time to Lead)

             कार्यसंघ नेता म्हणून आधीच आपल्याकडे बर्‍याच जबाबदाऱ्या असतात. आपण आपल्या कार्यसंघातील  सदस्यांना त्यांच्या सामर्थ्य विकासासाठी वेळ आणि संधी देणे महत्वाचे आहे जसे की, आपण आपल्या योजना आखायला किंवा त्याची तयारी करायला वेळ दिला पाहिजे. तसेच दुपारच्या जेवणाची ऑफिसची वेळ, नोकरदार जेवणासाठी किंवा इतर काही करण्यास वेळ वाटप केली पाहिजे. त्यासाठी आपण त्या लोकांमध्ये पुन्हा आघाडी करून वेळ घालवू शकता. सोप्या भाषेत सांगायचे तर त्या वेळेची गुंतवणूक केल्याशिवाय तुमच्याकडे कार्यसंघ नेतृत्त्वाची प्रभावी शैली येणार नाही.

3. आपल्या कर्मचाऱ्यांना जाणून घ्या (Know Your People)
           जेव्हा आपण आपल्या कार्यसंघाशी संपर्क साधण्यासाठी वेळ काढता, तेव्हा आपण त्या प्रत्येकास जाणून घेण्याचे हेतूपूर्वक असल्याचे निश्चित करा. विशेषत: प्रत्येक कर्मचार्यास कशाप्रकारे प्रवृत्त केले जाते आणि प्रत्येक कर्मचार्‍यात सामर्थ्य किंवा कमतरता काय आहे हे ठरविण्याचा प्रयत्न करा.

४. चांगले कार्यसंघ संवाद नेतृत्व (Good  Communication)

        टीम लीडर म्हणून आपल्या भूमिकेत आपल्यासाठी हा एक शब्द खूप महत्वाचा आहे. कार्यसंघाचा नेता हा एक चांगला सुसंवाद करणारा असावा. आपल्या सोबत काम करणाऱ्या व्यक्तीच्या समस्या जाणून घेणार व त्यावर योग्य तोडगा काढणार असावा.
चांगला कार्यसंघ नेता होण्यासाठी अपेक्षा मांडणी करा. आपल्या कार्यसंघाचे ध्येय आणि हेतू स्पष्ट करा. कर्मचार्‍यांना ते केव्हा आणि कसे सामील होऊ शकतात ते सांगा. विसंगतीपेक्षा (अंडर-कम्युनिकेशन) जास्त-संप्रेषण करणे नेहमीच चांगले.

. नेता हा आपल्या संघासाठी उदाहरण असावा. (The leader should be an example for the team)

       आपले कार्यसंघ सदस्य आपल्याला एक उदाहरण म्हणून पाहतात आणि ते आपल्या वर्तनाचे अनुकरण करण्यास कार्यरत असतात. म्हणून आपल्या कार्य संघात आपण कश्या प्रकारे वागायचे हे लक्षात असणे आवश्यक आहे. ” जे पेरलं तेच उगवेल ”

६. प्रभावी प्रतिनिधीत्व  (Effective Team Leadership)

     आपण हे सर्व स्वतः करू शकता असा विचार करू नका. तुम्ही एक व्यावसायिक नेतृत्व आहेत. एकतेचे बळ ही गोष्ट आपल्याला लहानपणापासून माहिती आहे. एक छोटी काडी आपण सहज मोळू शकतो, परंतु त्याच कड्याच्या समूहाला तोडणे हे कठीणच. तसेच संघ हा बऱ्याच कर्मचाऱ्यांचा समूह असतो. जो आपल्या पद्धती आणि गुणवत्तेच्या माध्यमातून काम करत असतो. म्हणून तुम्ही एक कार्यसंघ नेतृत्व असल्याकारणाने आपल्या सभोवतालच्या लोकांवर विश्वास ठेवा आणि पुढे जाण्यासाठी आणि महान गोष्टी करण्यासाठी आपला काही वेळ त्यांच्यासाठी मोकळा करा.
   आपण आपल्या कार्यसंघाच्या सदस्यांवर चांगली काम करण्यावर विश्वास ठेवत नसल्यास किंवा आपल्याला त्यांना काही काम देण्याची काळजी वाटत असल्यास ही एक समस्या आहे. सरळ शब्दात सांगायचे तर, तुम्ही निवडलेल्या लोकांवर जर विश्वास ठेवू शकत नसाल, तर ते तुमच्या टीममध्ये का आहेत हे सांगणे तुम्हालाही कठीण आहे.
कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या जबाबदाऱ्या सांगण्यास शिका, परंतु हे देखील सुनिश्चित करा की, तुम्ही चांगल्या, सशक्त लोकांसह काम करता की नाही.

७. प्रभावी कार्यसंघ नेतृत्व निर्णय घेतात आणि घेतलेल्या निर्णयावर ठाम असतात (Effective Team Leaders Make Decisions)

            एक कार्यसंघ प्रभावी नेता होण्यासाठी, आपल्याला काही  प्रासंगिक कठोर निर्णय घ्यावे लागतील. याचा अर्थ असा नाही की, आपण अभेद्य असावे. कुठल्याही गोष्टीचा निर्णय घेण्यासाठी विचार हा करावाच लागतो. आणि आपण घेतलेला निर्णय योग्य आहे की नाही, हे आपल्याला उपलब्ध असलेल्या माहिती, पुनरावलोकन करणे, भविष्याचा विचार करणे आणि निर्णय घेणे यावर अवलंबून असतो.
         कंपनीचे यश हे बहुतेकदा त्याच्या नेतृत्वाच्या हातात असते. व्यावसायिक नेतृत्व उद्दीष्टे निश्चित करण्यासाठी, कार्यसंघ सदस्यांना प्रेरित करण्यासाठी आणि त्यांच्यासाठी काम करत असलेल्या कंपनीची भावना आणि संस्कृती प्रतिबिंबित करण्यासाठी जबाबदार असतात. एक प्रभावी व्यवसायी नेता बनणे म्हणजे विविध कौशल्ये आणि गुण असणे होय. 
                 वरील दिलेल्या माहितीवरून तुम्हाला एक जबाबदार कार्यसंघ नेतृत्व कसे असायला पाहिजे हे कळले असेलच. 
                                                                                     – सागर राऊत 

“व्यावसायिक ज्ञानाचा पाया भक्कम करा आणि स्वतःचा विकास घडवा.”

Stay Updated…
Other Blogs
Follow Us On Facebook And Instagram
For More Information Please Call Us On 7272971971

Share this:

0 responses on "नेतृत्व कौशल्य"

    Leave a Message

    All Right Reserved.
    Translate »