उद्योगातील ताज्या अहवालानुसार, भारतातील कोल्ड-प्रेस्ड (Cold Pressed) तेल बाजारपेठ २०२६ ते २०३४ दरम्यान ५.४% च्या चक्रवाढ वार्षिक वाढीच्या दराने (CAGR) विस्तारत आहे. रिफाइंड तेलातील रासायनिक प्रक्रियांबाबत वाढती जागरूकता आणि नैसर्गिक अँटीऑक्सिडंट्स व पोषक घटक टिकवून ठेवणाऱ्या तेलाची मागणी हा या वाढीचा मुख्य चालक ठरत आहे.
- पोषक मूल्य व मागणी: रिफाइंड तेलातील रासायनिक प्रक्रियांबाबत जागरूकता वाढल्याने नैसर्गिक अँटीऑक्सिडंट्स व फॅटी अॅसिड्स टिकवून ठेवणाऱ्या तेलांना पसंती मिळत आहे. शेंगदाणा, करडई, जवस, तीळ आणि खोबरेल तेलांना शहरी ग्राहकांकडून चांगला प्रतिसाद मिळतो.
- प्रक्रिया तंत्रज्ञान व नफा: लाकडी घाणा किंवा कमी तापमानातील कोल्ड-प्रेस प्रक्रियेत तेल कमी तापमानात निघते, पण उतारा (Yield) साध्या एक्सपेलरपेक्षा थोडा कमी राहतो. प्रति लिटर मिळणारा जास्त दर आणि पेंडीची (Oil Cake) पशुखाद्यासाठी होणारी विक्री यामुळे एकूण नफा टिकवता येतो.
- गुणवत्ता व साठवणूक: कोल्ड-प्रेस्ड तेलात नैसर्गिक ओलावा आणि कण राहिल्यास ते लवकर खराब होऊ शकते. स्वच्छता, गाळण्याची प्रक्रिया (Filtration) आणि प्रकाश व हवेपासून संरक्षण देणारे पॅकिंग गरजेचे ठरते.
- व्यावसायिक संधी: महाराष्ट्रातील तेलबिया पट्ट्यात FSSAI मानके पाळून काचेच्या किंवा फूड-ग्रेड बाटल्यांमध्ये ब्रँडेड तेल विकणे हा चांगला व्यवसाय पर्याय आहे.
Source : https://agrowon.esakal.com/
















