वेळेचे व्यवस्थापन

“कल्पना सत्यात उतरविण्यासाठी स्वतःच्या क्षमतांवर विश्वास ठेवा”

कुठल्याही कामात आपली एकाग्रता टिकवून ठेवाल आणि आपला वेळ आणि प्रयत्नांचे जितके चांगले व्यवस्थापन कराल तितकेच आपण जिवनात चांगल्या गोष्टी साध्य कराल आणि त्यामुळेच आपण आपल्या सर्व व्यवस्थापन व्यवहारात कार्य करणे आपणास सोपे होईल। येथे आज आपण वेळेचे व्यवस्थापन कसे करायचे हे जाणून घेणार आहोत. तर चला बघूया वेळेचा सदुपयोग कसा करायचा. ज्यामुळे तुम्हाला तुमच्या व्यवसायात तसेच जीवनात यश मिळेल.

कंपनीचे निर्णयांचा प्रदर्शित केलेली मूल्ये आणि कार्य याचे थेट कंपनीच्या संस्कृतीवर आणि बर्‍याच वेळा व्यवसायाच्या नफ्यावर प्रभाव पडतो. वेळेचे व्यवस्थापन व्यवसायाची कार्यक्षमता आणि प्रभावीता सुधारते. तसेच व्यवसाय मालकांनी त्यांच्या स्वत:चा वेळ व्यवस्थापन कौशल्यांचा विकास सुधारित करण्यासाठी सतत प्रयत्न केले पाहिजे.

 

वेळ व्यवस्थापन फायदे (Time Management Benefits)

टाइम मॅनेजमेंट हे सर्वात महत्वाचे कौशल्य आहे, परंतु बर्‍याचदा व्यवस्थापन ज्या संघर्षासह काम करतात, सहसा ते चुकीचे असू शकते. लहान व्यवसायिक विशेषतः खराब व्यवस्थापन आणि अकार्यक्षमतेसह वेळ वाया घालवू शकत नाहीत. तथापि, चांगल्या वेळेच्या व्यवस्थापनाचे फायदे नेहमी चांगलेच आहेत. चांगल्या वेळेच्या व्यवस्थापनाचा वापर करणारे व्यवसाय योग्यरित्या त्यांचे उत्पादन किंवा सेवा वेळेवर वितरीत केल्याने योग्य स्थितीत असतात.

चांगले वेळ व्यवस्थापन याचा अर्थ असा आहे की, व्यवसाय दररोजच्या क्रियांवर लक्षणीय परिणाम न करता उद्भवणार्‍या समस्या सोडविण्यास सक्षम असणे होय. वेळ व्यवस्थापन एक नियोजित, संरचित वेळापत्रक समस्येचे निराकरण करण्यासाठी किंवा अनपेक्षित परिस्थितीसाठी अतिरिक्त वेळ प्रदान करतो.

1)  वेळ व्यवस्थापन उत्पादकता आणि कार्यक्षमता वाढवतो.

2)  हे एक चांगली व्यावसायिक प्रतिष्ठा आणि एक चांगले व्यवसायिक वातावरण तयार करतो.

 3) वेळ व्यवस्थापन कामावरील ताण कमी करतो आणि त्वरेने कार्य करण्याची संधी देतो.

 4) वेळेचे व्यवस्थापन केल्याने प्रगती आणि सातत्याची संधी मिळते.

 5) हे जीवनाची महत्त्वपूर्ण उद्दीष्टे साधण्याची संधी देतो.

 6) वेळ व्यवस्थापन वैयक्तिकरित्या आणि कार्यसंघांदरम्यान दर्जेदार कार्य (workflow) तयार करतो.तर आत्ता बघूया की, वेळ व्यवस्थापन कसे करायचे.

 

प्रत्येक दिवस विशिष्ट निश्चयाने प्रारंभ करा (Start Each Day With Specific Focus)

दिवसाची पहिली क्रिया आपण त्या दिवशी काय साध्य करायचे आहे आणि आपण काय साध्य केले पाहिजे, हे ठरवणे आवश्यक आहे. आपण आपला ईमेल तपासण्यापूर्वी आणि प्रश्नांना उत्तर देण्यापूर्वी आणि समस्यांचे निराकरण करण्यापूर्वी या ध्येयावर स्पष्ट व्हा. आपल्या संपूर्ण दिवसासाठी निश्चित काम सेट करण्यासाठी कदाचित पाच मिनिटांपेक्षा कमी वेळ लागू शकेल, परंतु व्यर्थ वचनबद्धतेचा बराच वेळ वाचविण्यात आपली मदत करू शकेल.

एक योग्य कार्य यादी करा ( Have A Strong Task List)

आपण आपल्या यादीमध्ये करावयाच्या सर्व कामाचा आणि त्या कामाचा सर्व नोंदणी ठेवा, तसेच जे काम केले त्याची पडताळणी करा. आणि काही नवीन दिसल्यास या सूचीमध्ये पुन्हा पुन्हा तपासा. आपली यादी आपल्याला त्वरित आणि महत्त्वपूर्ण असलेल्या प्रत्येक गोष्टीचा त्वरित सारांश प्रदान करते.

उच्च-मूल्याच्या कामावर लक्ष केंद्रित करा (Concentrate On High-Value Activities)

आपण काही नवीन सुरू करण्यापूर्वी, सध्याच्या क्षणी सामना करीत असल्यास आपले कार्य, आपला कार्यसंघ तसेच आपल्या ग्राहकांना एकत्रित करण्याचा सर्वात सकारात्मक प्रभाव असलेल्या कार्यास ओळखण्याचा प्रयत्न करा. प्रथम छोट्या, कमी महत्त्वाच्या गोष्टी करण्यासाठी मोह टाळा. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे काय यावर लक्ष द्या.

व्यत्यय कमी करा (Reduce Interruptions)

महत्वाच्या जबाबदारीवर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी दिवसभर जितका अधिक वेळ मिळेल, तितके कार्यक्षम व्हा. ज्या प्रवृत्तीमुळे आपल्या प्रकल्पांमध्ये व्यत्यय येतो. अशा कार्याला जाणून घ्या आणि त्यावर उपाय शोधा.  उदाहरणार्थ, जेव्हा आपण काही महत्त्वाच्या कामात असाल तेव्हा ईमेलची तपासणी करणे आणि फोन कॉल घेण्यास टाळा. एकदा आपण काम चालू असताना दुसरीकडे लक्ष दिले तर ते काम करणे कठीण होईल. त्याऐवजी, एखादी क्रिया पूर्ण होईपर्यंत लक्ष केंद्रित करण्यास स्वतःला अखेर शिस्त लावा.

विलंब थांबवा (Stop Procrastinating)

जेव्हा आपणास एकाग्र राहण्यास त्रास होत असेल किंवा विलंब करण्याची प्रवृत्ती असेल, तेव्हा आपण स्वत: ला मुदतीत कार्य करण्यासाठी समर्पण (dedication)करा. उदाहरणार्थ, दोन दिवसांच्या कामांचे वेळापत्रक तयार करा. जेथे आपण आपले प्रकल्प आणि आपल्या कृती पूर्ण करून वेळेत सादर कराल. या पद्धतीने तुम्ही तुमच्या कामातील विलंब थांबवू शकता.

बहु-कार्य मर्यादित करा (Limit Multi-Tasking)

आपल्यातील लोक बहुतेक बहु-कार्य (म्हणजे एकाच वेळेला भरपूर कामे) करतात आणि असे विचार करतात की, जेव्हा आम्ही ते करतो तेव्हा आपण प्रभावी असतो परंतु संशोधन असे दर्शवितो की, आपण एकाच वेळी बर्‍याच गोष्टींकडे प्रभावीपणे लक्ष देऊ शकत नाही. म्हणून आपण मल्टी-टास्किंगवर मर्यादा घातली पाहिजे.

आपल्या संपूर्ण दिवसाचे पुनरावलोकन करा (Review Your Entire Day)

कार्यालयातून बाहेर पडण्यापूर्वी दररोज आपल्या कामाच्या सूचीवर विचार करत 5-10 मिनिटे घालवा. आपण इच्छित असलेले साध्य केल्यास त्याची नोंद ठेवा. जर आपल्याला असे वाटत असेल की, आपल्या दिवसाचे कार्य कमी पडले आहेत तर उद्या आपण काय करावे ते साध्य करण्यासाठी काय करावे याचा निर्णय घ्या.

वरील सर्व मुद्द्यांचा विचार आणि अभ्यास करून आपण आपल्या दैनंदिन कामाचे नियोजन करू शकतो आणि वेळ व्यवस्थित करून व्यावसायिकतेचे उत्तुंग यश प्राप्त करू शकतो.

-सागर राऊत

“व्यावसायिक ज्ञानाचा पाया भक्कम करा आणि स्वतःचा विकास घडवा.”

Share this:
November 4, 2020

0 responses on "वेळेचे व्यवस्थापन"

    Leave a Message

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    All Right Reserved.
    Translate »